Главные новости
Главная / Жамият / Нима учун Соҳибқирон Амир Темур айтади ?
Место рекламы

Нима учун Соҳибқирон Амир Темур айтади ?

amir-temurУшбу арабча сўз, вайрон қилишни англатади. Амир Темур ўзидан олдин келганларнинг ҳаммасини ишдан бўшатди ва уларнинг барча ҳарбий раҳбарлари одамларни ўлдиришга буйруқ берди, шунинг учун бу ўзбек раҳбари золим одам.

АМИР ТEМУР ТАРИХИ
“Ажайиб ал-мддур фи тарих-ва Таимур”

“Темур тарихининг тақдири ажойиб”

(Ўзбек тилидан қисқа таржима).

Иккинчи нашр

ПРEЗЕСИНИН ТУҒИЛИШИ

Амир Темур тарихи нафақат тарихчилар, балки кўпгина давлат ва сиёсатшуносларнинг эътиборида эди. Ҳарбийларга алоҳида эътибор қаратилди, ҳатто ҳарбий академиялар ва олий ўқув юртларида ҳам ўрганилди. Совет даврида Амир Темур тарихи бир томонлама ўрганилиб, унинг барча салбий томонлари жуда кўп абартмалар билан тарғиб қилиниб, ижобий жиҳатларни яширишга ҳаракат қилмоқда. 1973 йилда Ўзбекистон Коммунистик партияси Марказий қўмитаси расмий равишда қарор қабул қилинди, унда Амир Темур ҳукм қилинган. Ушбу ҳужжат асосида Ўзбекистон Фанлар академиясининг Раёсати ўз қарорини қабул қилди, бунинг асосида “Фан” нашриёт уйининг ҳовлисида ёқиб юборилган Шарафуддин Али Яздийнинг “Зафарнаме” номли жаҳонга машҳур, ишончли китоблари мусодара қилинди. Академик И.Мўминовнинг “Марказий Осиё тарихида Амир Темурнинг ўрни ва ўрни” китоби ҳам ҳукм қилинган. Шу муносабат билан Амир Темурнинг ижобий томонлари тўғрисида нашрлар тақиқланди.

Фақат Ўзбекистон 1991 йилда суверен давлат бўлганидан сўнг, Амир Темур ҳақида алоҳида мақолалар ва китоблар пайдо бўлди. Ўзбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримов ташаббуси билан Амир Темур таваллудининг 660 йиллиги муносабати билан ЮНEСКО томонидан 1996 йилда унинг юбилейини нишонлаш тўғрисида қарор қабул қилинди. Шу муносабат билан Тошкентда ҳайкал ўрнатилган, Амир Темур музейи очилган, халқаро илмий анжуман ўтказилиб, Амир Темур ҳақида бир қанча китоб ва мақолалар нашр этилган.

Амир Темур тарихига оид бир қатор қадимий қўлёзмаларнинг ўзбек ва рус тилларига таржима қилинган нашридир: “Зафарнома” (Шарафуддин Али Яздий, Низамиддин Шами ва Амир Темур Курагани муаллифлари), Ажайиб ал Макдур фи Тихҳур “(Ибн Арабшаҳ),” Тамерлане. Эпох Шахсият. “Тамерланнинг таржимаи ҳоли”, “Тамерланнинг Ҳиндистондаги кампанияси”, “Буюк Тамерла тарихи”, “Тамерлан ҳақида”, “Темир Аксак ҳикояси”, “Тамерлан”, “Тимур ҳаёти” “Тимурнинг хусусиятлари”, “Темур”, “Тамарланда Марказий Осиё халқларида ҳарбий санъатнинг ҳолати”, “Тамерланнинг Гуржистондаги фаолияти”, “Тимур ҳукмронлиги”, “Тимурни дафн этиш”, ” Тамерлан “,” Тамерлан ва Ғарб “,” Темурийлар уйғониш “,” Марказий Осиё тарихида Амир Темурнинг ўрни ва ўрни “,” Р ” “Тамерланнинг сўзлари”), “Тарих томм” (Шарафуддин Рокими), “Тузуки Темурий” (Амир Темур Крагони), “Темур-иссаси” (Амир Темур Крагон), “Ишусаи Темур” (Амир Темур Крагон). , “Темур кодекси” ва бошқалар.

Ибн Арабшоҳнинг “Ажайиб ал-Макдур фи тарихи Таимур” китобини ишлатмайдиган бирор тарихчи топиб олиш қийин. Ушбу қўлёзмадан машҳур академиклар В. В. Бартҳолд, Й. Ёқубовский, Б.Гафуров, Б.Аҳмедов ва Ж.Гулямов фойдаланганлар. И. Мўминов, А. Муҳаммаджонов ва бошқалар. Аммо ҳеч ким бу қўлёзмасини рус тилига таржима қилмаган. 1992 йилда У. Уватов қўлёзмани ўзбек тилига таржима қилиб, уни икки китобда нашр этди. У.Уватовнинг ўзбекча версиясидан қисқача таржима қилдик.

Русча таржиманинг асосий мақсади рус тилида сўзлашадиган тарихчилар ва талабаларни ушбу манбага таништиришдир. Ушбу китобда биз баъзи тарихий ҳодисаларга изоҳ бермаймиз ва бизнинг нуқтаи назаримизни ишга солишни истамайсиз, бу китобхонларнинг ихтиёрига топширилган. Мен фақат ўқувчининг Ибн Арабшаҳнинг болалигида Амир Темурнинг асир бўлганлиги ва Темурнинг ўлимидан 30 йил ўтгач китоб ёзганлигига эътибор беришни истардим. Матн ёзувчининг ўз хўжайинига нисбатан ғазабини ҳис қилади, шунинг учун кўплаб воқеалар холис ва холис эмас. Айрим тарихий далиллар бузилган ва нотўғри. Мисол учун, бу Амир Темурнинг болалик даврига тааллуқли, кампаниянинг сабаблари ва айниқса уруш қурбонлари сони жуда кўпдир. Ибн Арабшоҳ китобида ёзилган кўплаб салбий маълумотлар бошқа нуфузли муаллифлар томонидан қўллаб-қувватланмайди. Лекин бу билан мен китоб заиф деб айтмоқчи эмасман. Амир Темурнинг замондоши томонидан ёзилган қадимий қўлёзмаларидан бири, энг аввало қимматли. Бироқ, бу воқеа муаллифнинг болалик даврида содир бўлган, яъни. Ибн Арабшаҳ Ва баъзи ҳодисаларнинг болалари аниқ эмас, шунинг учун улар тарихий ҳодисаларни баҳолашда янглишади. Вояга этган ўқувчи 12-15 ёшлигида содир бўлган тарихий воқеаларни эслаб қолса яхши бўлар эди.

Кўпгина тарихчилар турли манбалар манбаини ўрганмасдан тарихий ишларни ёзганда катта хато қилишади. Бундай тарихчилар манбани оддий манбадан қандай ажратиб олишни билишмайди. Ахир, ҳар бир манба манба бўлиши мумкин эмас, бундан ташқари, ҳар бир манба ҳақиқатан ҳам [5] маълумотни акс эттирмайди. Масалан, улар ўзларини Ўзбекистондаги тарих фанининг ёрқинлари деб ҳисоблайдиган бир қатор замонавий тарихчиларни чақиришлари мумкин эди, бироқ улар тарихий воқеаларни ёритишда энг катта хатога йўл қўйишди ва

 

Место для рекламы.

Ҳаққимизда Akbar

Check Also

xvkrw-2q8npideojyo92hgovjybkn789

Биринчи ёрдам дорилар руйхати

Мақсадда танишиб чиққан мақсадга мувофиқ дори-дармон рўйхати, ўз-ўзини даволашдан олдин шифокор билан маслаҳатлашинг. Биринчи ёрдам …

Даре уз Янгиликлар – сӯнги Ӯзбекистон хабарлари